نظریه مشورتی شماره 7/1403/676 مورخ 1403/10/15
7/1403/676
1403-1/1-676ک
1403/10/15
استعلام:
در مواردی که جرائم تعزیری درجه شش و بالاتر به صورت توأمان با جرائم تعزیری درجه هفت و هشت در قالب یک شکواییه مطرح میشود؛ با عنایت به اینکه اولاً، به موجب ماده 134 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1399) تعدد جرائم تعزیری درجه هفت و هشت با درجه شش و بالاتر موجب تشدید مجازات جرائم شش و بالاتر نخواهد شد و از این حیث تأثیری ندارد؛ ثانیاً، رسیدگی به جرائم تعزیری درجه هفت و هشت از صلاحیت دادگاه کیفری خارج شده و به موجب بند 10 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است و از طرفی در صورت رسیدگی در دادسرا و صدور کیفرخواست در خصوص جرائم هفت و هشت، رسیدگی به کیفرخواست در صلاحیت دادگاه صلح تعریف نشده تا این کیفرخواست به آن مرجع ارسال شود و در صورت ارسال پرونده به کیفری دو، با توجه به خروج این جرائم از صلاحیت رسیدگی شعب کیفری دو، پرونده دچار سردرگمی خواهد شد؛ ثالثاً، با وصف تصویب قانون شوراهای حل اختلاف در سال 1402 و آییننامه اجرایی آن و تشکیل دادگاههای صلح، رسیدگی مجدد به جرائم درجه هفت و هشت در دادسرا خلاف فلسفه تصویب این قانون و تشکیل این محاکم خواهد بود و از طرفی صلاحیت محاکم صلح ذاتی است و نه نسبی، آیا در صورت طرح توأمان جرائم هفت و هشت با جرائم درجه شش به بالا محاکم صلح باید پرونده را برای رسیدگی توأمان به دادسرا ارسال نمایند یا اینکه باید جرائم درجه هفت و هشت را تفکیک و صرفاً جرائم درجه شش به بالا را به دادسرا ارسال نمایند و آیا دادسرا ملزم به رسیدگی به جرائم تعزیری درجه هفت و هشت با جرائم درجه شش و بالاتر به صورت توأمان میباشد یا اینکه در هر حالت رسیدگی به این جرائم (درجه هفت و هشت) در صلاحیت دادگاه صلح است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
چنانچه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعدد باشد که با توجه به درجه جرم ارتکابی به برخی از آنها به صورت مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی شود؛ اما رسیدگی به جرائم دیگر مستلزم انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا و سپس طرح در دادگاه کیفری صالح باشد؛ از آنجا که تفاوت صلاحیت بین این مراجع، تفاوت در صلاحیت ذاتی محسوب نمیشود و همچنین با توجه به ضرورت رسیدگی توأم به اتهامات متعدد متهم در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به جرم مهمتر را دارد (موضوع ماده 313 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392)، همچنین با لحاظ استثنایی بودن واگذاری امر تحقیقات مقدماتی به دادگاه صلح و با هدف پیشگیری از عواقب و آثار بعدی؛ از جمله تشکیل پروندههای متعدد برای متهم واحد و ضرورت اعمال مقررات تعدد جرم، تحقیقات مقدماتی تمام این جرائم ابتدا در دادسرا انجام میشود و پس از صدور کیفرخواست، به منظور رسیدگی توأم به تمام جرائم ارتکابی، پرونده نزد مرجعی که برای رسیدگی به جرم مهمتر صلاحیت دارد، ارسال میشود.