مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر چیست؟
مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری
تعریف گاز اشکآور و شوکر
مطابق با قانون مجازات اسلامی و همچنین قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، هرگونه حمل و نگهداری گاز اشکآور و شوکر و جرم بوده و هیچکس نمیتواند بدون داشتن مجوز و یا حق قانونی از آن استفاده نماید. به دلالت بند ط ماده 1 آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب 08-10-1392 گازهای اشکآور، بیهوشکننده و بیحسکننده، گازهایی که موجب تحریک و سوزش شدید به همراه آب ریزش از چشم و بینی، اختلال تنفسی و ناتوانی موقت جسمانی میشوند و به دلیل خاصیت ناتوانکنندگی، در ساخت تجهیزات دفاع شخصی و ضد شورش از قبیل افشانهها استفاده میشوند. همچنین به صراحت بند ظ ماده 1 آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، شوکرها عبارتند از هر نوع وسیلهای که انواع انرژی الکتریکی و غیرالکتریکی را به صورت شوک به بدن انسان وارد میکند و فرد را دچار بیحرکتی و ناتوانی موقت مینماید. سزاوار توجه است که هر چند گاز اشکآور و شوکر در برخی از کشورها بعنوان وسایل دفاع شخصی محسوب میشوند لکن در قانون کشور ما، حمل و نگهداری گاز اشکآور و شوکر بدون داشتن مجوز قانونی، جرم محسوب شده و در صورتی که شخص بدون داشتن مجوز قانونی، اقدام به حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر نماید، این اقدام وی جرم بوده و وفق قانون، قابل تعقیب و مجازات خواهد بود. در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است سعی میگردد به تفصیل در ارتباط با مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر پرداخته شود.
مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر
بنابر مندرجات قانونی موجود، حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر بدون داشتن مجوز و اختیار قانونی جرم بوده و فرد به مجازات مقرر قانونی محکوم خواهد شد. به شرح مندرج در ماده 12 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور، بیحسکننده و بیهوشکننده شش ماه تا دو سال حبس میباشد و مجازات حمل یا نگهداری شوکر (شوکدهندهها ) نیز حبس از نود و یک روز تا شش ماه خواهد بود. لازم به توضیح است که در صورتی که حمل یا نگهداری گاز اشکآور و یا شوکر، توسط یک گروه سازمانیافته انجام گرفته شده باشد، مجازات مرتکبین حسب مورد یک درجه تشدید خواهد شد. ( مستنبط از ماده 14 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز)
ذکر این نکته حائز اهمیت است که در شرایطی که در محل نگهدا ری گاز اشکآور بیش از سههزار کیلوگرم گاز اشکآور وجود داشته باشد و یا بیش از پانصد دستگاه شوکر وجود داشته باشد، آن محل به نفع دولت ضبط خواهد شد (مستند به بند 3 ماده 22 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز). در خصوص اعمال مجازاته ای تکمیلی نسبت به حمل یا نگهداری گاز اشکآور و یا شوکر میتوان اینگونه بیان نمود که مستند به ماده 24 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، مدت مجازات تکمیلی در خصوص جرائم فوق، تا پنج سال قابل اعمال خواهد بود. ناگفته نماند در فرضی که استفاده از گاز اشکآور یا شوکر باعث ورود صدمات بدنی، ضرب و جرح به اشخاص یا ورود خسارت به محل متعلق به دیگری شود، مرتکب جرم علاوه بر مجازات مربوط به حمل یا نگهداری گاز اشکآور یا شوکر به مجازات جرائم فوق و همچنین جبران ضرر و زیان وارده به مدعی خصوصی نیز محکوم خواهد شد.
در خصوص دادگاه صالح به رسیدگی جرم حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر میبایست بیان گردد که وفق بند پ ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری صرفاً قاچاق گاز اشکآور، شوکر و سایر اقلام و مهمات در صلاحیت دادگاه انقلاب میباشد لکن حمل، نگهداری، خرید، فروش و ... آنها مستند به رای وحدت رویه شماره 727 مورخ 21-09-1391 هیات عمومی دیوان عالی کشور در صلاحیت دادگاه عمومی کیفری یک یا دو میباشد.
بیشتر بخوانید: مجازات تکمیلی چیست؟ ویژگیهای آن کدامند؟
مستندات قانونی مرتبط با مجازات حمل یا نگهداری گاز اشکآور و شوکر
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
شماره نظریه: 1081/95/7 شماره پرونده: 721-1/168-95 تاریخ نظریه: 1395/05/10
سوال: با عنایت به اینکه طبق بند پ ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04 رسیدگی به جرائم قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام و مواد تحت کنترل در صلاحیت دادگاه محترم انقلاب میباشد آیا میتوان گفت که حمل و نگهداری اقلام و مواد تحت کنترل از قبیل گاز اشکآور و شوکر نیز با امعان نظر به قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز در صلاحیت دادگاه انقلاب میباشد.
قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب 1390، قانون خاص است و مقررات قانون قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 نسبت به آن ساری نیست. در نتیجه، با توجه به بند پ ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی، که رسیدگی به بزه قاچاق سلاح و مهمات و اقلام تحت کنترل را در صلاحیت دادگاه انقلاب قرار داده است و با لحاظ رای وحدت رویه شماره 727 مورخ 1391/09/21 هیات عمومی دیوان عالی کشور، صرفاً رسیدگی به جرائم قاچاق سلاح و مهمات و اقلام تحت کنترل، در صلاحیت این دادگاه قرار دارد، و رسیدگی به جرائم خرید، فروش، حمل، نگهداری و ... مربوط به سلاح و مهمات و اقلام تحت کنترل، حسب مورد در صلاحیت دادگاه کیفری یک یا دو خواهد بود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
شماره نظریه: 7/98/1660 شماره پرونده: ک 0661-281-89 تاریخ نظریه: 1398/10/28
آیا در اختیار داشتن قوطی اسپری اشکآور به کیفیتی که محتوایی ندارد یا شوکر که به علت ایراد فنی اساساً از حیز انتفاع ساقط شده واجد وصف کیفری هستند؟
با توجه به بندهای "ز"، "ط" و "ظ" ماده یک آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب 1392/10/08، اشیای مذکور در استعلام (مواد محترقه، گازهای اشک آور و بیهوشکننده، بیحسکننده و شوکدهندهها) دارای تعریف قانونی خاص میباشند و چنانچه اشیای مکشوفه به دلایلی نظیر تغییرات فیزیکی یا شیمیایی یا فقدان شرایط مادی، فاقد اوصاف و آثار ذکر شده در تعاریف قانونی باشند، از مصادیق آنها شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نشده و از شمول بندهای ت و ث ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام تحت کنترل مصوب 1390/06/07 خارج میباشند، بدیهی است که با توجه به جنبه تخصصی شناسایی اقلام فوقالذکر، در صورت نیاز و تشخیص مقام قضایی ذیربط وفق ماده 7 آییننامه صدرالذکر، نظر کارشناسان ذیربط استعلام میشود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
شماره نظریه: 7/1401/615 شماره پرونده: 1401-55-615 ک تاریخ نظریه: 1401/06/29
آیا حمل و نگهداری اسپری دفاع شخصی (اسپری فلفل) که تاریخ مصرف آن گذشته است و مأموران حین تفتیش منزل از انباری و از لابهلای وسایل پیدا کردهاند، جرم است؟ با توجه به ماده 9 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب 1390 که در صورت عدم تمدید پروانه حمل سلاح شکاری ظرف سه ماه پس از پایان مدت تمدید، سلاح را غیر مجاز تلقی کرده است، آیا این مقرره به اشخاصی که مجوز حمل اسپری دفاع شخصی یا شوکر داشتهاند، قابل تعمیم است؟ آیا حمل و نگهداری دیگر اقلام تحت کنترل و مواد ناریه که تاریخ مصرف آن گذشته است و همچنین شوکر شکسته و ناقص جرم است و مشمول قانون مذکور میشود؟
1- با توجه به بندهای «ز»، «ژ»، «ط» و «ظ» ماده یک آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب 1392/10/08، اشیای مذکور در استعلام (مواد محترقه، مواد ناریه، گازهای اشکآور و بیهوش کننده، بیحس کننده و شوک دهندهها) دارای تعریف قانونی خاص میباشند و چنانچه اشیای مکشوفه به دلایلی نظیر تغییرات فیزیکی یا شیمیایی یا فقدان شرایط مادی، فاقد اوصاف و آثار ذکر شده در تعاریف قانونی باشند، از مصادیق آنها شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نشده و از شمول بندهای «پ»، «ت» و «ث» ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام تحت کنترل مصوب 1390/06/07 خارج میباشند. بدیهی است که با توجه به جنبه تخصصی شناسایی اقلام فوقالذکر، در صورت نیاز و تشخیص مقام قضایی ذیربط، وفق ماده 7 آییننامه صدرالذکر، نظر کارشناسان ذیربط استعلام میشود.
2- با عنایت به صراحت ماده 9 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب 1390، حکم موضوع این ماده صرفاً ناظر به «دارنده پروانه حمل سلاح شکاری به مفهوم مقرر در بند «ث» ماده یک آییننامه اجرایی این قانون مصوب 1392 است» و اقلام و مواد تحت کنترل موضوع ماده 3 قانون موصوف و بندهای «ر» و «ط» آییننامه قانون پیشگفته از قلمرو ماده 9 این قانون (که ناظر به دارنده پروانه حمل سلاح شکاری است) خارج است.
امیدواریم مطالب برای شما مفید بوده باشد. در صورت مفید بودن، مقالات را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و با امتیاز دادن به آنها، ما را در جهت بهبود و تولید هر چه بیشتر مطالب یاری فرمایید. همچنین میتوانید نظرات یا سوالات خود را در بخش دیدگاهها مطرح نمایید در صورت امکان در اسرع وقت به سوالات شما پاسخ داده خواهد شد.
