در هر مؤسسه به منظور رسیدگی به تخلفات زندانیان، شورای انضباطی با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:

الف- رئیس یا جانشین مؤسسه به عنوان رئیس شورا؛

ب- مسئول واحد امور قضایی مؤسسه؛

پ- مسئول واحد حفاظت و اطلاعات؛

ت- مسئول واحد اصلاح و تربیت یا یک نفر از مددکاران اجتماعی مؤسسه؛

ث- رئیس اندرزگاه و یا مراقب مسئول مربوط؛

ج- مسئول واحد بهداشت و درمان؛

چ- مسئول یا نماینده واحد بازرسی مؤسسه به عنوان دبیر شورا که امور اداری مصوبات شورا نیز انجام خواهد داد.

جلسات شورای انضباطی حسب مورد به درخواست رئیس مؤسسه یا دبیر شورا تشکیل می‌شود.

ارتکاب هر یک از رفتارهای زیر توسط زندانی یا متهم بازداشتی ممنوع است و تخلف انضباطی محسوب می‌شود:

الف- هرگونه گفتار و رفتار مغایر با نظم و عفت عمومی یا متضمن توهین، افترا و تهدید؛

ب- عدم اطاعت از دستورهای قانونی مسئولان، مراقبان و مأموران مؤسسه و عدم همکاری نسبت به بازرسی‌های موردی و گروهی در داخل کارگاه‌ها، سالن‌ها و اتاق‌ها؛

پ- روشن کردن آتش، نگهداری نفت، بنزین و دیگر مواد آتش‌زا و محترقه و لوازم برقی به جز رادیو، تلویزیون و یخچال و استفاده از چراغ‌های خوراک‌پزی بدون مجوز مؤسسه؛

ت- استفاده از لباس‌های ممنوع در داخل مؤسسه یا امتناع از پوشیدن لباس متحدالشکل زندانی یا عدم نصب اتیکت بر روی لباس در داخل یا هنگام اعزام به خارج از مؤسسه مگر در موارد استثنایی به شرح مذکور در ماده 72 این آیین‌نامه؛

ث- شکستن شیشه، تخریب دیوار، میخ زدن یا نوشتن روی دیوارها، نقاشی، ترسیم و الصاق عکس در آسایشگاه به جز عکس‌های متعارف مانند عکس والدین و فرزندان؛

ج- استنکاف کامل یا خودداری از شرکت در کلیه امور خدماتی و برنامه‌های فرهنگی، ورزشی، آموزشی، حرفه‌آموزی یا اشتغال در داخل مؤسسه؛

چ- هرگونه درگیری، صدمه زدن به دیگران، خودزنی، اقدام به خودکشی یا تهدید به آن یا ترغیب دیگران به هر یک از این اقدام‌ها؛

ح- مزاحمت تلفنی از داخل مؤسسه برای شاهد، مطلع، شکات، مقام‌های قضایی یا هر شخص دیگر؛

خ- دستکاری کابل و سیم‌کشی برقی و تأسیسات و تغییر و جابجایی کلید، پریز و محل لامپ و مانند آن؛

د- پرت کردن اشیاء از داخل مؤسسه به بیرون یا برقراری ارتباط غیرمجاز یا بیرون از مؤسسه؛

ذ- قمار، شرط بندی، هرگونه کسب درآمد نامشروع و همچنین استفاده غیرمجاز از کارت بانکی دیگر زندانیان؛

ر- نگهداری وسایل بیش از آن چه در ماده 69 این آیین‌نامه مشخص شده است؛

ز- کوتاه نکردن موی غیرمتعارف سر و صورت به تشخیص رئیس مؤسسه؛

ژ- هرگونه اعتصاب و یا اعتراض دسته‌جمعی؛

س- نگهداری اشیای قیمتی، اوراق بهادار، وجه نقد و اشیای غیرمتعارف؛

ش- خارج کردن وسایل از کارگاه‌ها و سالن‌های ورزشی و مانند آن؛

ص- عدم ارائه مشخصات صحیح و کامل هویتی خود در هنگام پذیرش؛

ض- نصب پرده به تخت و یا پنجره بدون مجوز مؤسسه؛

ط- نگهداری و یا استفاده از تلفن همراه و همچنین سوء استفاده از کارت تلفن؛

ظ- استعمال دخانیات در مکان‌های سرپوشیده و ممنوع؛

ع- سلطه‌گری، بهره‌کشی و استثمار یا اجیر کردن دیگر زندانیان برای انجام کارهای شخصی و همچنین سلطه‌پذیری و اجیر شدن برای امورات شخصی دیگران؛

غ- خالکوبی و هرگونه عدم رعایت موازین بهداشت فردی و محیطی؛

ف- فریاد زدن، آواز خواندن با صدای بلند و مشاجره؛

ق- تغییر و جابجایی خودسرانه اتاق و تخت؛

ک- عدم انجام وظایف محوله و یا عدم همکاری با مأموران اعزام و بدرقه، بدون عذر موجه؛

گ- ساخت، نگهداری، حمل یا خرید و فروش آلات و اشیای ممنوع؛

ل- ساخت یا حمل و نگهداری چاقو یا تیزی، هرگونه آلات ضرب و جرح، طناب، کمربند و اقلام مشابه؛

م- عدم رعایت ساعت خاموشی و هرگونه اذیت و آزار نسبت به سایرین؛

ن- تمارض، غیبت از مرخصی و هرگونه رفتار مغایر با مقررات و نظم و انضباط مؤسسه؛

در صورت ارتکاب تخلف انضباطی توسط زندانی یا متهم بازداشتی، شورای انضباطی پس از تفهیم موضوع به زندانی و استماع دفاعیات او، در صورت احراز تخلف، با لحاظ پیشنهاد سامانه سجازا، یکی از تنبیه‌های زیر را با رعایت تناسب انتخاب می‌نماید که پس از تأیید قاضی اجرای احکام، اجرا می‌شود:

الف- محرومیت از انواع ملاقات‌ها حداکثر تا سه نوبت (به استثنای ملاقات با وکیل و مقامات رسمی)؛

ب- محرومیت از مرخصی حداکثر تا سه ماه؛

پ- انتقال از مراکز حرفه‌آموزی و اشتغال به زندان بسته یا نیمه باز؛

ت- محرومیت از پیشنهاد عفو و آزادی مشروط حداکثر تا شش ماه.

تبصره 1- در صورت احراز تخلف، علاوه بر تنبیهات انضباطی فوق‌الذکر تمام یا بخشی از امتیاز رفاهی یا نمره اعتباری زندانی، طبق دستورالعمل مربوط، کسر می‌گردد.

تبصره 2- شورای انضباطی همچنین می‌تواند به عنوان اقدام تکمیلی و تربیتی، نسبت به ایجاد محدودیت در بهره‌مندی زندانی متخلف از امتیازاتی مانند امکانات فوق‌العاده مؤسسه از جمله استفاده از اماکن ورزشی تفریحی، ملاقات در فضای مجازی، تماس تلفنی، استفاده از کارت بانکی در داخل مؤسسه، حداکثر برای مدت یک ماه اقدام نماید. همچنین می‌تواند ضرورت جابجایی محل نگهداری زندانی در داخل مؤسسه را به شورای طبقه‌بندی منعکس نماید.

تنبیه‌های انضباطی و محدودیت‌ها و تصمیم‌های موضوع مواد 29، 28 و 41 این آیین‌نامه نباید سبب قطع یا محدود کردن خدمات بهداشتی، درمانی و مشاوره روان شناختی و یا محرومیت از مطالعه کتاب، هواخوری یا استحمام شود. نگهداری جداگانه در اتاق یک نفره برای زنان باردار و زنان همراه فرزند در مؤسسه ممنوع است.

شورای انضباطی می‌تواند، تنبیه‌های مقرر در ماده 41 را از ابتدا یا حین اجرای آن حداکثر تا مدت شش ماه تعلیق و یا با رضایت زندانی متخلف، به انجام خدمات عام‌المنفعه در مؤسسه تبدیل کند. چنانچه زندانی در مدت تعلیق یا انجام خدمات عام‌المنفعه، مرتکب تخلف دیگری شود، تعلیق و یا تبدیل، لغو و علاوه بر اعمال تنبیه مقرر قبلی، تنبیه تخلف جدید نیز نسبت به وی اعمال می‌شود. در مواردی که تنبیه در حال اجرا است، تعلیق یا تبدیل تنبیه منوط به تأیید قاضی اجرا است. انجام خدمات عام‌المنفعه به جایگزینی از تنبیه اولیه، باید به نحو متناسب، متعارف، عادلانه و حداکثر به مدت شش ماه باشد.

هرگاه رفتار زندانی علاوه بر تخلف انضباطی، واجد وصف کیفری باشد. ضمن اعمال تنبیه‌های موضوع این آیین‌نامه، مراتب به دادستان یا رئیس حوزه قضایی بخش گزارش می‌شود.

زندانی مکلف است به محض اطلاع از وقوع حوادث و پیشامدهای سوء و اعمالی که تحقق آن مخل نظم داخلی مؤسسه می‌شود و یا تهیه مقدمات فرار یا اغتشاش توسط زندانیان دیگر، مراتب را فوراً به مسئول امور نگهبانی یا دیگر مقام‌های مؤسسه گزارش دهد. اطلاع زندانی از موارد فوق و عدم اعلام به مسئولان، تخلف انضباطی محسوب و موجب تنبیه انضباطی و اعلام به موقع و مؤثر، نیز موجب تشویق خواهد بود.

زندانی مکلف به جبران خسارت‌هایی است که به صورت عمدی و یا ناشی از تقصیر به مؤسسه وارد نموده و در صورت عدم جبران ظرف ده روز، جهت اقدام قانونی به قاضی اجرا معرفی می‌شود. در صورتی که زندانی تقصیر خود را بپذیرد و میزان خسارت نیز تا صد میلیون ریال باشد، رئیس مؤسسه می‌تواند با موافقت قاضی اجرا معادل خسارت را از حساب‌های بانکی زندانی برداشت کند و موضوع را به طور کتبی به وی ابلاغ کند. مفاد این ماده در ابتدای ورود به زندانی تفهیم و از وی رضایت کتبی اخذ می‌شود.