هر کس بخواهد با هر نوع وسیله نقلیه موتوری زمینی رانندگی نماید باید گواهینامه متناسب رانندگی با آن وسیله نقلیه را دارا باشد با متخلفان برابر قوانین و مقررات رفتار میشود.
انواع گواهینامههای رانندگی به شرح جدول پیوست شماره (1) و توضیحات آن است، که با شرایط زیر از سوی راهنمایی و رانندگی صادر میشود:
الف- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه موتورسیکلت گازی یا موتور گازی (گواهینامه الف-1)
1- حداقل سن 15 سال تمام.
2- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با موتور گازی.
ب- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه موتورسیکلتهای با حجم موتور تا 200 سی سی (گواهی نامه الف-2)
1- حداقل سن 17 سال تمام.
2- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با موتورسیکلت مربوط.
پ- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه موتورسیکلتهای با حجم موتور بالای 200 سی سی و سه چرخ با وزن تا 400 کیلوگرم (گواهینامه الف-3)
1- حداقل سن 18 سال تمام.
2 - ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- دارا بودن گواهینامه موتورسیکلت تا 200 سی سی حجم موتور (الف-2) که حداقل یک سال تمام از تاریخ صدور آن گذشته باشد.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
ت- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (گواهینامه ب-1)
1- حداقل سن 18 سال تمام.
2- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط، این نوع گواهینامه برای درخواستکنندگان در اولین مرحله با اعتبار موقت یک ساله صادر میشود و در مدت یادشده دارنده آن مکلف به رعایت محدودیتها و شرایط ویژهای میباشد که در صورت رعایت آنها و رعایت مقررات این آییننامه و مرتکب نشدن تخلف، به گواهینامه رانندگی با اعتبار موضوع تبصره (6) این ماده تبدیل خواهد شد. شرایط و ضوابط مربوط به رانندگی با گواهینامه موقت و نحوه تبدیل آن، به موجب دستورالعملی است که به پیشنهاد راهنمایی و رانندگی و تصویب وزیر کشور، مشخص و اعلام میگردد.
ث- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (ب- 2)
1- حداقل سن 21 سال تمام.
2- سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی (ب-1).
3- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
ج- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (پ-1)
1- حداقل سن 23 سال تمام.
2- سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی (ب-1).
3- ارایه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
چ- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (پ-2)
1- حداقل سن 23 سال تمام.
2- سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی (ب-2)
3- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی با وسیله نقلیه مربوط.
ح- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (ت-1)
1- حداقل سن 25 سال تمام.
2- سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی (پ-1)
3- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی با وسیله نقلیه مربوط.
خ- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه (ت-2)
1- حداقل سن 25 سال تمام.
2- سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی (پ-2)
3- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
4- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
د- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه رانندگی ویژه وسایل نقلیه سبک عمرانی و کشاورزی
1- حداقل سن 18 سال تمام.
2- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- قبول شدن در آزمونهای آییننامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
ذ- شرایط شرکت در آزمایشها و صدور گواهینامه رانندگی ویژه وسایل نقلیه سنگین عمرانی و کشاورزی و وسایل نقلیه فوق سنگین
1- حداقل سن 23 سال تمام.
2- ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.
3- قبول شدن در آزمونهای آییننامه رانندگی و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.
در گواهینامههای رانندگی ویژه، نوع وسیله نقلیهای که دارنده میتواند با آن رانندگی کند، قید میشود. برای رانندگی با وسایل نقلیه ویژهای که سرعت آنها از 30 کیلومتر در ساعت تجاوز میکند، در شهرها و راههای عمومی، علاوه بر داشتن گواهینامه ویژه، داشتن گواهینامه (پ-1) نیز ضروری است.
تبصره 1- در کلیه موارد بالا علاوه بر رعایت شرایط تعیین شده، ارائه گواهی طی دوره آموزش آییننامه و مقررات راهنمایی و رانندگی و همچنین ارائه گواهی طی دوره کسب مهارت عملی رانندگی، از آموزشگاههای رانندگی مجاز الزامی میباشد. درخواستکنندگان یا دارندگان گواهینامههای (ب، پ و ت) که خواستار رانندگی با وسیله نقلیه دارای یدک هستند، باید آموزشهای لازم را کسب نمایند. برای وسایل نقلیه ویژه با توجه به کاربری مربوط، ارائه گواهی کسب مهارت عملکرد ویژه از مراکز مجاز یادشده الزامی است.
تبصره 2- راهنمایی و رانندگی میتواند در صورت لزوم آزمایش مجدد مقررات راهنمایی و رانندگی را پیش از انجام آزمون مهارت عملی از درخواستکنندگان به عمل آورد.
تبصره 3- مراجع انجام معاینات پزشکی و همچنین ضوابط احراز سلامت جسمی و روانی درخواستکنندگان و هرگونه تغییر در آن به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توسط کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانههای کشور، راه و ترابری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و راهنمایی و رانندگی تعیین میگردد (پیوست شماره 2).
تبصره 4- در کلیه موارد بالا آزمون آییننامه و مقررات راهنمایی و رانندگی به صورت نوشتاری و یا رایانهای انجام میگیرد.
تبصره 5- مدت اعتبار انواع گواهینامه رانندگی پنج سال است و پس از پایان اعتبار آن و در صورت احراز سلامت جسمی و روانی، برای دورههای پنج ساله تمدید میگردد. برای افرادی که سن آنها بیش از 70 سال تمام باشد، لازم است سلامت جسمی و روانی هر دو سال بررسی و احراز گردد.
تبصره 6 (الحاقی 18-05-1385)- جهت شرکت در آزمایشهای موضوع بندهای «الف» الی «ذ» در مورد کسانی که به سن مشمولیت رسیدهاند، ارائه مدارک دال بر رسیدگی به وضع مشمولیت و تسلیم فتوکپی مدارک یادشده جهت پیوست نمودن به پرونده متقاضی ضروری میباشد.
وضعیت ظاهری درخواستکننده (نقص عضو) با گواهی سلامت جسمی و روانی صادره از مراکز پزشکی مجاز تعیین شده به وسیله افسران کارشناس تطبیق داده میشود و در صورت وجود مغایرت موضوع به کمیسیون پزشکی نیروی انتظامی ارجاع میگردد.
درخواستکننده هر نوع گواهینامه رانندگی باید مدارکی را که از طرف راهنمایی و رانندگی اعلام میشود به مراجع آگهی شده ارائه کند.
مندرجات گواهینامه رانندگی شامل نوع و یا پایه و گروه گواهینامه رانندگی، مدت اعتبار، مشخصات راننده (کدملی)، نام واحد صادرکننده، امضای صادرکننده، شماره مسلسل، تاریخ و شماره صدور، عکس درخواستکننده، مهر واحد صدور و مشخصات ضروری دیگر میباشد.
هرگاه درخواستکننده گواهینامه رانندگی در آزمایشهای مربوط موفق گردد، گواهینامه رانندگی پس از رؤیت مدارک لازم صادر و به او تسلیم خواهد شد. دارنده گواهینامه موظف است ظرف یک ماه پیش از پایان مهلت مقرر، برای تمدید مدت اعتبار یا تعویض آن به گواهینامه معادل به راهنمایی و رانندگی مراجعه نماید. راهنمایی و رانندگی هنگام تمدید یا تعویض گواهینامه، ضمن دریافت گواهی سلامت جسمی و روانی از درخواستکننده، میتواند آزمونهای لازم را از وی به عمل آورد. ماموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه هنگام کنترل گواهینامه رانندگان موظفند در صورتی که تاریخ اعتبار آن سپری شده باشد، گواهینامه رانندگی را با ارائه رسید اخذ و پس از اعمال قانون، گواهینامه یادشده را برای تمدید و یا تجدید به اداره مربوط ارسال نمایند. دارنده گواهینامه موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه با مراجعه به واحد مربوط برای دریافت گواهینامه رانندگی جدید اقدام نماید.
تبصره 1- دارندگان گواهینامه پایه بالاتر در گروه مربوط، میتوانند رانندگی وسایل نقلیه موضوع گواهینامههای پایه پایینتر، به جز پایه (الف)، را انجام دهند.
تبصره 2- دستورالعمل نحوه زمانبندی و ضوابط چگونگی انجام آزمونها، تمدید اعتبار، تجدید آزمون در صورت مردود شدن درخواستکننده و نحوه و میزان عوارض و مالیات مصوب قابل دریافت و نظایر آن از سوی راهنمایی و رانندگی تهیه و به اطلاع عموم رسانده میشود.
در صورتی که دارنده گواهینامه بخواهد برای دریافت گواهینامه از انواع دیگر اقدام نماید، موظف است در آزمونهای مربوط شرکت کند. پس از قبول شدن چنانچه گواهینامه قبلی پیشنیاز گواهینامه مورد درخواست باشد، از درخواستکننده اخذ و گواهینامه جدید صادر و به وی تحویل میگردد.
رانندگی با هر نوع تاکسی و وسایل نقلیه عمومی در شهرها و وسایل نقلیه عمومی جادهای، علاوه بر گواهینامه رانندگی متناسب، حسب مورد، نیازمند داشتن مجوز از شهرداری و یا دفترچه کار یا برگ فعالیت صادره از سوی وزارت راه و ترابری میباشد.
(اصلاحی 18-05-1385)- در صورتی که گواهینامه رانندگی مفقود شود یا از بین برود، دارنده آن میتواند درخواست صدور المثنی نماید. پس از احراز درستی ادعای درخواستکننده، با دریافت مدارک لازم و گواهی سلامت جسمی و روانی درخواستکننده، گواهینامه المثنی صادر و به وی تسلیم میگردد.
دارندگان گواهینامههای معتبر خارجی (اعم از ایرانیان یا خارجیان) میتوانند تا شش ماه پس از ورود در ایران رانندگی نمایند. ولی در صورت تمایل به ادامه رانندگی در ایران باید پیش از سپری شدن مدت یادشده، گواهینامه خارجی خود را به گواهینامه ایرانی تبدیل نمایند.
تبصره- دارندگان گواهینامه رانندگی کشورهای غیر از متعاهدین کنوانسیونهای 1968 وین (قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور و مرور در جادهها و کنوانسیون مربوط به علائم راهها -مصوب 1354-)، باید ترجمه معتبر گواهینامه را همراه داشته باشند.
تبدیل گواهینامههای رانندگی معتبر صادر شده از کشورهای خارجی، که گواهینامه صادره از ایران در قلمرو سرزمینی آنان برای رانندگی معتبر محسوب میشود و یا آن کشور از متعاهدین کنوانسیونهای 1968 وین راجع به مقررات عبور و مرور در راهها و علائم راهها به شمار میآید، با رؤیت اصل گواهینامه خارجی و با احراز سلامت جسمی و روانی درخواستکننده صوت پذیرد. در موارد دیگر تبدیل گواهینامههای رانندگی با تایید وزارت کشور صورت میپذیرد.
ماموران سیاسی و کنسولی و اعضای سازمانهای بینالمللی میتوانند برای تبدیل گواهینامههای خود مدرک مندرج در ماده (35) را از طریق وزارت امور خارجه به راهنمایی و رانندگی ارسال دارند.
صدور گواهینامه مجدد برای کسانی که گواهینامه رانندگی آنان اخذ و یا توقیف شده باشد ممنوع است و در صورت صادر شدن از درجه اعتبار ساقط میباشد و به وسیله راهنمایی و رانندگی اخذ و ابطال خواهد شد.
راهنمایی و رانندگی موظف است در صورتی که گواهینامه رانندگی اشتباه یا ناقص صادر شده باشد از دارنده آن اخذ و پس از رفع اشتباه و نقص، گواهینامه صحیح را صادر و به وی بازگرداند.
هرگاه دارنده گواهینامه یکی از شرایط پزشکی موضوع تبصره (3) ماده (27) را از دست بدهد، موظف است حداکثر ظرف یک ماه به راهنمایی و رانندگی مراجعه نماید. راهنمایی و رانندگی دارنده گواهینامه را برای انجام معاینات و آزمایشهای ضروری پزشکی به مراکز پزشکی مجاز معرفی مینماید. در صورتی که نداشتن شرایط و صلاحیت رانندگی ضمن آزمایش جدید محرز گردد، گواهینامه از وی اخذ و گواهینامه متناسب با شرایط جسمانی وی تعیین و پس از صدور به وی تسلیم میشود و در صورت نداشتن صلاحیت رانندگی، گواهینامه ابطال میگردد.
تبصره- در صورت کشف نقص عضو مؤثر، از سوی ماموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه، گواهینامه رانندگی اخذ و تا زمان بررسیهای پزشکی و اعلام امکان صدور گواهینامه مجدد، دارنده گواهینامه حق رانندگی ندارد.
در صورتی که راننده به علت تکرار ارتکاب تخلفات مهم و حادثهساز در یک سال، حدّ نصاب نمره منفی را دریافت نماید، گواهینامه رانندگی وی به استناد قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی - مصوب 1350 -، ضبط یا ابطال خواهد شد.
نحوه شرایط و مسئول صدور گواهینامه راهبران انواع وسایل حمل و نقل ریلی شهری و حومه، برابر دستورالعملی خواهد بود که به تصویب شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور برسد.
افزودن دیدگاه
دیدگاه کاربران