(اصلاحی 08-11-1380)- در مواردی که مالک به علت از بین رفتن یا گم شدن سند مالکیت تقاضای صدور المثنای سند مالکیت مینماید بایستی طریق از بین رفتن یا گم شدن سند را کتباً به اداره ثبت محل اعلام و استشهادیهای (که نمونه آن را سازمان ثبت اسناد و املاک کشور چاپ نموده و دو برگ برای تنظیم و تکمیل به درخواستکننده داده میشود)، مبنی بر شهادت و اظهار اطلاع حداقل سه نفر که هویت و امضاء آنها به گواهی یک نفر از شهود مذکور رسیده و هویت و امضاء نامبرده به گواهی نیروی انتظامی محل یا یکی از دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد ضمیمه نماید. اداره ثبت پس از وصول درخواستنامه و برگ استشهاد باید نخست آن را ثبت و در دفتر املاک منعکس کند و سپس مراتب را طی بخشنامهای به دفاتر اسناد رسمی اعلام کند و در محلهایی که از رایانه استفاده میشود صدور بخشنامه مزبور ضرورت نداشته و بایستی موضوع را به متصدی رایانه ابلاغ نمایند و پس از آن به هزینه درخواستکننده مراتب را یک نوبت در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار یا یکی از روزنامههایی که آگهیهای ثبتی در آن درج میشود آگهی کند. در صورتی که تا ده روز از تاریخ انتشار آگهی اعتراضی نرسیده یا در صورت اعتراض اصل سند مالکیت یا سند معامله ارائه نشده باشد اداره ثبت اقدام به صدور المثنی سند مالکیت خواهد نمود و در مواردی هم که مندرجات صفحه یا صفحات سند مالکیت مفقود گردیده میبایست المثنی صادر گردد.
سند مالکیت المثنی حاوی کلیه مندرجات سند مفقودی است. (ذکر اسناد شرطی و رهنی که فسخ و یا فک شده ضرورتی ندارد.)
در آگهی که در روزنامه منتشر میشود باید مطالب زیر قید شود:
1- نام و نام خانوادگی مالک.
2- شماره پلاک و بخش و محل وقوع ملک.
3- خلاصه ادعای از بین رفتن یا گم شدن سند مالکیت.
4- معاملاتی که به حکایت سوابق ثبتی و اظهار مالک مستند به سند رسمی در سند مالکیت نوشته شده است.
5- تذکر به اینکه هرکس نسبت به ملک مورد آگهی معاملهای کرده که در قسمت 4 ذکر نشده یا مدعی وجود سند مالکیت نزد خود میباشد باید تا ده روز پس از انتشار آگهی به ثبت محل مراجعه و اعتراض خود را ضمن ارائه اصل سند مالکیت یا سند معامله تسلیم نماید و اگر ظرف مهلت مقرر اعتراضی نرسد و یا در صورت اعتراض اصل سند مالکیت یا سند معامله ارائه نشود اداره ثبت المثنای سند مالکیت را طبق مقررات صادر و به متقاضی تسلیم خواهد کرد. (در صورت ارائه سند مالکیت یا سند معامله صورتمجلس مبنی بر وجود آن نزد معترض در دو نسخه تنظیم و یک نسخه آن به متقاضی المثنی تسلیم و اصل سند به ارائهدهنده مسترد میشود.)
در صورتی که در آگهی مذکور اشتباهی رخ دهد تشخیص اشتباه و صدور دستور رفع اشتباه به عهده مسئول اداره کل ثبت اسناد و املاک استان مربوط خواهد بود.
تبصره 1 (اصلاحی 08-11-1380)- اداره ثبت مکلف است هنگام صدور المثنی سند مالکیت مراتب را به دفاتر حوزه خود کتباً اعلام و متذکر شود که هر موقع نسبت به پلاک موضوع المثنی سند مالکیت بخواهند هرگونه سند معاملهای تنظیم نمایند (اعم از اینکه به استناد اصل سند مالکیت باشد یا المثنی) جریان ثبتی ملک را استعلام و سپس در صورت نبودن مانع اقدام به تنظیم و ثبت معامله کنند هر یک از دفترخانهها مکلفند دفتری برای ثبت شماره پلاک این قبیل املاک داشته باشند که در موقع تنظیم اسناد به آن مراجعه نموده در صورتی که مورد معامله از املاکی باشد که نسبت به آن سند مالکیت المثنی صادر شده باید قبلاً جریان ثبتی ملک را استعلام و در صورت نبودن مانعی اقدام به تنظیم سند بنمایند و در محلهایی که از رایانه استفاده میشود نیاز به اعلام موضوع به دفاتر اسناد رسمی نمیباشد ولی دفاتر با توجه به سند مالکیت المثنی در موقع انجام معامله باید جریان ثبتی را استعلام و سپس در صورت نبودن مانع اقدام به تنظیم و ثبت معامله نمایند.
تخلف از رعایت دستور فوق مستلزم کیفر درجه سه به بالا مقرر در ماده 38 قانون دفاتر اسناد رسمی است.
تبصره 2 (اصلاحی 08-11-1380)- در مواردی که سند مالکیت در ید ثالث بوده و دادگاه حکم به استرداد آن میدهد و با صدور اجرائیه نیز استرداد سند مالکیت مقدور نمیشود مالک میتواند با اخذ گواهی از دادگاه صادر کننده حکم و تسلیم آن به اداره ثبت مربوطه تقاضای صدور سند مالکیت المثنی بنماید. در این مورد ارائه فرم استشهاد و انتشار آگهی فقدان سند مالکیت ضرورت نداشته اداره ثبت باید با رعایت تبصره یک طبق گواهی دادگاه مبادرت به صدور المثنی بنماید.
تبصره 3 (اصلاحی 08-11-1380)- هرگاه بعضی از ورثه با تسلیم رونوشت گواهی انحصار وراثت و سایر مدارک ضروری صدور سند مالکیت سهمیه خود را از ماترک مورث تقاضا نمایند و اعلام بدارند که سند مالکیت مورث نزد احد از وراث است که از ابراز و تسلیم آن به وارث یا اداره ثبت خودداری مینماید اداره ثبت مکلف است پس از اخطار به شخص مذکور و انقضاء مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه مراتب را یک بار در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار آگهی نماید. چنانچه دارنده سند مالکیت بدون مجوز قانونی ظرف مهلت معین شده در آگهی، سند مورد مطالبه را تسلیم ننماید سند مالکیت وراث متقاضی را با رعایت کلیه مقررات قانونی صادر و تسلیم خواهد کرد و بلافاصله طی بخشنامهای به کلیه دفاتر اسناد رسمی اعلام خواهد نمود که هر موقع سند مورث ابراز گردید آن را اخذ و برای اقدام به اداره ثبت ارسال دارند.
تبصره 4 (الحاقی 08-11-1380)- در مواردی که سند مالکیت بنام دولت صادر گردیده و یا سند مالکیت بنام دیگری صادر و بعداً به دولت منتقل شده باشد و مرجع ذیربط به علت از بین رفتن یا گم شدن سند مالکیت مربوطه با گواهی وزارت دارائی و امور اقتصادی تقاضای صدور المثنای سند مالکیت مفقوده را مینماید از شمول این ماده مستثنی است.
تبصره 5 (الحاقی 08-11-1380)- هرگاه به علت ریختن جوهر یا سوختگی یا پارگی و یا جهات دیگری قسمتی از سند مالکیت از بین رفته باشد و یا قابل استفاده نباشد اداره ثبت با انجام تشریفات مقرر در این ماده اقدام به صدور المثنای سند مالکیت خواهد نمود و سند مالکیت ناقص را باطل و در پرونده بایگانی مینماید.
تبصره 6 (الحاقی 08-11-1380)- در صورت اعلام کتبی مالک مبنی بر پیدا شدن سند مالکیت اولیه چنانچه با سند مالکیت المثنی معاملهای انجام نشده باشد سند مالکیت المثنی باطل و مراتب پیرو بخشنامه مربوط به دفاتر اسناد رسمی تابعه اعلام گردد و چنانچه با سند مالکیت المثنی معاملهای انجام شده باشد سند مالکیت اصلی اخذ و پس از ابطال در پرونده ثبتی مربوط ضبط گردد.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 120 اصلاحی آییننامه قانون ثبت املاک:
1- قانونگذار در ماده 120 اصلاحی آییننامه قانون ثبت املاک، در خصوص نحوه صدور سند مالکیت المثنی تعیین تکلیف نموده است. سند مالکیت المثنی در مواردی صادر میگردد که سند مالکیت اصلی مفقود شده یا از بین رفته شده باشد و یا در صورتی که سند مالکیت در نزد شخص ثالث بوده و وی علیرغم صدور حکم دادگاه و اجراییه از استرداد سند خودداری نماید.
2- مالک در صورت از بین رفتن و یا مفقود شدن سند مالکیت اصلی میبایست مراتب را به اداره ثبت محل بصورت کتبی اعلام نماید و استشهادیهای حاوی شهادت سه نفر شاهد، ضمیمه درخواست خویش برای صدور سند مالکیت المثنی نماید تا اداره ثبت با ثبت نمودن درخواست وی و پرداخت هزینه از سوی متقاضی، اقدام به انتشار آگهی در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار یا یکی از روزنامههایی که آگهی ثبتی در آنها درج میشود، نموده تا در صورت عدم وصول اعتراض ظرف ده روز از تاریخ انتشار آگهی، اقدام به صدور سند مالکیت المثنی نماید.
3- در فرضی که سند مالکیت ملک مفقود گردیده و بر همین اساس مالک تقاضای صدور سند مالکیت المثنی را نموده و سند مالکیت المثنی صادر شده باشد، در صورت پیدا شدن سند مالکیت اصلی، چنانچه مالک به اداره ثبت کتباً اعلام نماید که سند مالکیت اصلی پیدا شده است، در صورتی که با سند مالکیت المثنی، معاملهای انجام نشده باشد، سند مالکیت المثنی باطل و این موضوع به دفاتر اسناد رسمی اعلام میگردد لکن چنانچه با سند مالکیت اصلی، معاملهای انجام شده باشد، سند مالکیت اصلی اخذ گردیده و پس از باطل شدن در پرونده ثبتی، ضبط خواهد شد.
4- در بازداشت بودن ملک مانع از صدور سند مالکیت المثنی نخواهد شد.