نظریه مشورتی شماره 7/1402/648 مورخ 1402/10/23
7/1402/648
1402-88-648ح
1402/10/23
استعلام:
چنانچه خواهان مدعی استرداد لاشه چک به جهت ضمانتی بودن آن باشد، آیا صدور دستور موقت مبنی بر رفع سوء از چک مذکور وجاهت قانونی دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به وصف تجریدی اسناد تجاری و اصل عدم توجه به ایرادات، اسناد مذکور پس از صدور از منشأ خود منفک میشوند و ایرادات راجع به امور مبنایی نسبت به دارنده با حسننیت در رسیدگی ماهیتی قابل استناد نمیباشد؛ بنابراین، به ادعای عدم استحقاق دارنده یا تضمینی بودن چک، دستور موقت نیز نمیتوان صادر کرد. ثانیاً، موارد رفع سوء اثر از چک برگشتی در تبصره 3 (الحاقی1397) به ماده 5 مکرر قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، تصریح شده است و صرف ادعای خواهان (صادرکننده) بر تضمینی بودن چک از موارد مصرح مذکور، خارج است. ثالثاً، چنانچه در اجرای ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون یاد شده راجع به چک فرض سؤال اجرائیه صادر شده باشد، وفق قسمت اخیر همین ماده، اگر صادرکننده یا قائممقام قانونی او دعوایی مانند مشروط یا بابت تضمین بودن یا تحصیل چک از طرق مجرمانه اقامه کند، در موارد مذکور در این ماده، مرجع قضایی رسیدگیکننده قرار توقف عملیات اجرایی را صادر میکند که این امر متفاوت از صدور دستور موقت موضوع استعلام است. بدیهی است در صورتی که ادعای صادرکننده چک و یا قائممقام وی به موجب حکم قطعی اثبات شود، با عنایت به ذیل ماده 23 یاد شده، دادگاه صادرکننده اجرائیه رأساً یا به درخواست صادرکننده چک و یا قائممقام وی به اقتضای مورد، اجرائیه را ابطال یا عملیات اجرایی را الغا میکند.