نشست قضایی: بررسی شخصیت حقیقی یا حقوقی داشتن دفاتر ازدواج و طلاق

برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز

تاریخ برگزاری
1400/03/23

پرسش:

آیا دفاتر ازدواج و طلاق دارای شخصیت حقوقی هستند؟ آیا شخصیت حقوقی این دفاتر را می توان از ماده اول قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 25/04/1354 استنباط نمود؟

متن نظریه هیئت عالی:

از ماده 1 قانون دفاتر اسناد رسمی و قانون سردفتران و دفتریاران، که از عبارات «وابسته به وزارت دادگستری است» و «سازمان و وظایف دفترخانه تابع قوانین و نظامات راجع‌ به آن است» نمی‌توان استنباط و تلقی شخصیت حقوقی برای آن نمود؛ چه آنکه مسئولیت‌های ناشی از اقدامات متوجه شخص حقیقی سردفتر است و نمی‌توان به طور مثال دفترخانه را محکوم نمود و بر این اساس نظر اکثریت، مطلوب و مورد تأیید است.

نظر اکثریت:

            با لحاظ ماده 583 و 584 قانون تجارت و همچنین مقررات ناظر بر مسئولیت های حقوقی و کیفری و انتظامی اشخاص حقیقی شاغل در دفاتر همچون سردفتر به نظر می رسد دفاتر اسناد رسمی فاقد شخصیت حقوقی باشند. دفاتر اسناد رسمی واحد وابسته به قوه قضائیه است و ماده 2 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 25/04/1354 سردفتر را مسئول اداره امور دفترخانه دانسته و کلیه مسئولیت های دفترخانه قائم به شخص سردفتر یا کفیل دفترخانه است و شخصیت حقوقی محسوب نمی شود.
        

نظر ابرازی:

            با توجه به ماده اول قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 25/04/1354 دفاتر ازدواج و طلاق دارای شخصیت حقوقی می باشند و مطابق ماده 588 قانون تجارت می توانند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شوند که قانون برای افراد قائل است. صرف وابسته بودن به قوه قضائیه مانع از وجود شخصیت حقوقی مستقل برای دفاتر ازدواج و طلاق نمی باشد. دلیل دیگر موضوع برای وجود شخصیت حقوقی مستقل برای دفاتر این است که با فوت یا حجر سردفتر، دفاتر مربوطه منحل نمی شوند بلکه به دلیل وجود شخصیت حقوقی مستقل پا بر جا می مانند.
        

مستندات قانونی:

ماده 583 قانون تجارت ماده 584 قانون تجارت ماده ا قانون سردفتران و کانون سردفتران و دفتریاران

واژگان کلیدی:

دفاتر ازدواج طلاق شخصیت حقوقی

03 خرداد 1405 32