نشست قضایی: بررسی مصداق دعوای مطالبه مهریه در خصوص صلاحیت دادگاه با توجه به تملیک اموال منقول و غیرمنقول از طرف زوج یا پدر وی به زوجه

برگزار کننده
استان اصفهان/ شهر فلاورجان

تاریخ برگزاری
1400/05/12

پرسش:

مطابق رسم معمول و متعارف در سطح شهرستان و بسیاری از نقاط دیگر کشور در زمان عقد نکاح، زوج و یا پدر زوج اموالی اعم از منقول یا غیرمنقول را به زوجه تملیک می‌نمایند و پس از وقوع عقد، زوجه با طرح دعاوی مانند اثبات مالکیت یا دعوی افراز و در صورت عدم افراز صدور دستور فروش یا الزام به تنظیم سند رسمی و مانند آن اقدام به مطالبه حق خود نسبت به اموال مورد تملیک اشاره می‌نماید. حال سؤال این است که آیا می‌توان دعاوی مذکور را در زمره دعاوی مطالبه مهریه دانست و بدین واسطه رسیدگی به آن‌ها را در صلاحیت دادگاه خانواده دانست؟

متن نظریه هیئت عالی:

در فرض سؤال؛ صرف تملیک اموال منقول و یا غیرمنقول از جانب زوج یا پدر وی به زوجه، مهریه تلقی نمی‌شود و رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم عمومی (حقوقی) است و مشمول ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 91 نمی‌شود.

نظر اکثریت:

            موارد صلاحیت دادگاه خانواده احصاء گردیده و اصل بر صلاحیت محاکم عمومی حقوقی است و ازآنجاکه قانون حمایت خانواده صرفاً دعوی مطالبه مهریه و آنچه که صراحتاً در سند ازدواج به عنوان مهریه قرار داده شده را قابل مطالبه در دادگاه خانواده دانسته؛ لذا این دعوی در صلاحیت محاکم عمومی حقوقی است. مضافاً آنکه حتی در فرضی که اموال یاد شده به عنوان بخشی از مهریه در سند ازدواج در نظر گرفته شده باشد، در حقیقت مهریه زوجه به مالکیت او درآمده و حال با طرح دعاوی چون اثبات مالکیت و افراز و ... حق خود را بدین طریق مطالبه می‌نماید که متفاوت از دعوای مهریه می‌باشد و حتی خواندگان دعوی نیز ممکن است غیر از زوج باشند؛ لذا رسیدگی به موضوع در صلاحیت محاکم عمومی حقوقی است.
        

نظر اقلیت:

            اموال تملیک شده در راستای عقد نکاح و به عنوان بخشی از مهریه زوجه واگذار شده است و بنابراین به دعوی با استناد به ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 91 در صلاحیت دادگاه خانواده می‌باشد.
        

مستندات قانونی:

ماده 27 قانون آیین دادرسی مدنی ماده4 قانون حمایت از خانواده

واژگان کلیدی:

مهریه صلاحیت دادگاه خانواده تملیک اموال زوج یا پدر وی

24 اردیبهشت 1405 7