نشست قضایی: تایید فسخ بیع ناشی از خیار تبعض صفقه، بدون طرح خواسته اعلام بطلان قسمتی از بیع

برگزار کننده
استان بوشهر/ شهر جم

تاریخ برگزاری
1400/04/20

پرسش:

آیا دادخواست تأیید فسخ بیع ناشی از خیار تبعض صفقه، بدون طرح خواسته اعلام بطلان قسمتی از بیع، قابلیت استماع دارد؟

متن نظریه هیئت عالی:

در دعوی تأیید ناشی از خیار تبعض صفقه لازم نیست اعلام بطلان قسمتی از بیع به عنوان خواسته قید شود، لکن برابر بند 4 ماده 51 قانون آیین دادرسی مدنی خواهان باید جهت و به عبارتی سببی که به موجب آن خود را مستحق می‌داند ذکر کند؛ لذا سبب دعوی در متن دادخواست به شرح فوق در متن دادخواست کفایت می‌کند و لزومی به قید آن تحت عنوان خواسته نیست.

نظر اکثریت:

            قابلیت استماع را دارد؛ زیرا در ماده 441 قانون مدنی به بطلان قسمتی از بیع اشاره دارد. اما در مقام بیان این موضوع نبوده است که می بایستی خواسته اعلام بطلان، به عنوان خواسته‌ای جداگانه مطرح گردد؛ لذا دادرس در مقام رسیدگی به دعوی تأیید فسخ، بطلان قسمتی از بیع را به عنوان یکی از ارکان دعوی تأیید فسخ بیع به جهت وجود خیار تبعض صفقه مورد رسیدگی قرار می‌دهد و نیازی به احراز جداگانه این امر ندارد.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به استفاده از لفظ ((باطل)) در ماده 441 قانون مدنی، می‌بایستی قبل از احراز حق فسخ برای خواهان ، بطلان قسمتی از بیع احراز نگردد ، حال چه اینکه سابقاً به حکم قطعی دادگاه احراز گردیده باشد. چه اینکه اعلام بطلان به عنوان یکی از خواسته‌های خواهان در دادخواست تقدیمی مطرح شده باشد و معیار و ملاک رسیدگی به دعوی مذکور به جهت اینکه حق فسخ ناشی از بطلان قسمتی از بیع است، می بایستی باطل بودن قسمتی از بیع احراز گردد؛ لذا طرح خواسته فوق بدون طرح خواسته اعلام بطلان قسمتی از بیع، قابلیت استماع ندارد.
        

مستندات قانونی:

ماده 441 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

خیار تبعض صقعه بطلان فسخ بیع

28 اردیبهشت 1405 5