نشست قضایی: تکلیف اجرای احکام کیفری در خصوص اجرای حکم نیم ضربه شلاق

برگزار کننده
استان گیلان/ شهر بندر انزلی
تاریخ برگزاری
1399/08/20

پرسش:

اگر دادگاه بدوی در هنگام صدور رأی، محکوم‌علیه را به 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم نماید و متعاقباً با تسلیم محکوم‎علیه به رأی صادره و تقاضای اعمال ماده 442 قانون آئین دادرسی کیفری (اسقاط حق تجدیدنظرخواهی)، حکم به سقوط یک‌چهارم از مجازات مقرر در دادنامه نماید، قاضی اجرای احکام کیفری در هنگام اجرای مجازات چه تکلیفی دارد؟ (با توجه به اینکه 55/5 ضربه شلاق به‌صورت لازم‌الاجرا باقی می‌ماند.)

متن نظریه هیئت عالی:

با استفاده از ملاک تبصره ذیل ماده 515 قانون آیین دادرسی کیفری، مجازات قابل اجرا همان 55 ضربه شلاق می‌باشد البته برای فرایند مرقوم، اجرای احکام مراتب را به دادگاه منعکس و تقاضای ارشاد می‌نماید.

نظر اکثریت:

به نظر می‌رسد با توجه به اینکه نمی‌توان محکوم‌علیه را به بیش از مجازات مورد محکومیت، مجازات نمود و اصل تفسیر نصوص جزایی به نفع متهم که در قوانین موضوعه ساری و جاری می‌باشد و برای نمونه در تبصره ماده 515 قانون آئین دادرسی کیفری، بازداشت یا تحت نظر بودن متهم کمتر از 24 ساعت باشد در احتساب ایام بازداشت، یک روز محاسبه می‌شود و با توجه به اینکه در خصوص موضوع سوال، حکم خاصی در قوانین و مقررات موجود نمی‌باشد. از طرفی ملاحظه می‌گردد با تقلیل یک‌چهارم از مجازات شلاق، مجازات قابل اجرای شلاق 55/5 ضربه بوده و حد نیم ضربه جهت اجرا مشخص نبوده و در موارد ابهام می‌بایست تفسیر به نفع متهم نمود. به‌نظر می‌رسد که مجازات قابل اجرا همان 55 ضربه شلاق قابل اجرا می‌باشد و گرد کردن عدد به 56 ضربه وجاهت ندارد.

نظر ابرازی:

با توجه به اینکه ماده 442 از عبارت تا یک‌چهارم استفاده نموده است؛ لذا دادگاه باید در تعیین مجازات جدید دقت نماید و نباید به‌طور کلی و مبهم رأی صادر نماید؛ معهذا مورد از موارد ابهام ماهوی در دادنامه می‌باشد که مستند به ماده 491 قانون آئین دادرسی کیفری (مصوب 1392) قاضی اجرای احکام می‌بایست پرونده را جهت اصلاح دادنامه به شعبه محترم صادرکننده رأی ارسال نماید.

مستندات قانونی:

ماده 491 قانون آئین دادرسی کیفری ماده 515 قانون آئین دادرسی کیفری ماده 442 قانون مجازات اسلامی

واژگان کلیدی:

شلاق اجرای شلاق کاهش مجازات

15 تیر 1405 8