نشست قضایی: درخواست ابطال داوری خارج از مهلت با توجه به رای قطعی کیفری

برگزار کننده
استان بوشهر/ شهر بندر گناوه

تاریخ برگزاری
1401/04/13

پرسش:

داور براساس قرارداد داوری مبادرت به صدور رای می‌نماید؛ رای به طرفین ابلاغ می‌شود؛ حال محکوم‌علیه ادعای جعلیت نسبت به قرارداد داوری دارند و رای کیفری مبنی بر جعلی بودن سند نیز صادر می‌شود. محکوم‌علیه به استناد این رای کیفری دادخواست ابطال رای داوری مطرح می‌نماید؛ لیکن این دادخواست خارج از موعد مقرر در ماده 492 قانون آیین دادرسی مدنی مطرح شده است. حال آیا باید قرار رد دعوا صادر کرد یا اینکه با توجه به اینکه مبنای رای داوری قرارداد جعلی بوده باید ترتیب اثر داد؟

متن نظریه هیئت عالی:

با توجه به اطلاق ماده 492 ق.آ.د.م تقدیم دادخواست ابطال رای داور خارج از مهلت قانونی، موجب صدور قرار رد خواهد شد و قرار مزبور نیز قطعی است؛ بنابراین به استناد رای کیفری و در خارج از مهلت نمی‌توان دعوی ابطال رای داور را مطرح نمود؛ با این وصف نظریه اکثریت مطلوب و مورد تایید است.

نظر اکثریت:

            باتوجه به اینکه قانون آیین دادرسی مدنی یک قانون شکلی محسوب می‌شود و در تمام موارد تعیین تکلیف نموده است و در فرض حاضر نیز با توجه به اینکه اعتراض و طرح دعوای ابطال رای داوری خارج از موعد مقرر می‌باشد، می‌بایست قرار رد دادخواست به استناد ماده 490 و 492 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شود؛ پس ابهامی وجود ندارد. از طرفی جهل به قانون مسموع نمی‌باشد؛ چرا که فرض بر این می‌باشد که اصحاب دعوا از وجود تمام قواعد و مقررات آگاهی لازم را دارند. مضاف بر آنکه محکوم‌علیه در زمان داوری می‌توانست ادعای جعل نسبت به این قرارداد نماید تا هیات داوران قرار توقف دادرسی صادر می‌کردند و در محاکم جعلیت اثبات و قطعی می‌شد و سپس به این دعوا رسیدگی می‌کردند. حالا که ایراد نکرده و رای داوری هم صادر و سپس ابلاغ هم شده و بعد از مضی مهلت مقرر اعتراض کرده است، دیگر نباید پذیرفت و قرار رد دعوا به استناد مواد 84 و 89 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شود. پس درخواست ابطال رای داوری خارج از مهلت محکوم به رد می‌باشد.
        

نظر اقلیت:

            باتوجه به ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی، قاضی قبل از صدور دستور اجرای رای داوری، راساً حتی بدون اعتراض طرفین می‌بایست رای داوری را بررسی نماید و در صورتی که قابلیت اجرایی داشته باشد و رای داور باطل نباشد، دستور اجرا صادر کند والا نباید دستور اجرا صادر کند. پس سند مورد درخواست اجرا باید شایستگی این را داشته باشد که "رای داور" شمرده شود.
        

مستندات قانونی:

ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 490 قانون آیین دادرسی مدنی ماده 491 قانون آیین دادرسی مدنی

واژگان کلیدی:

ابطال رأی داور ادعای جعلیت قابلیت اجرای داور داوری خارج از مهلت

08 اسفند 1404 9