نشست قضایی: دریافت دیه ناشی از تصادف غیر عمدی در فرض ایراد جنایت توسط وارث

برگزار کننده
استان گلستان/ شهر آزاد شهر

تاریخ برگزاری
1399/10/08

پرسش:

پدری در حال رانندگی به همراه فرزندش با ماشین دچار واژگونی می‌شود و پسرش که سرنشین ماشین بود در اثر این واژگونی فوت می‌شود و پسر فوت شده وی یک خواهر ابی دارد که جز طبقه دوم ارث محسوب می‌شود و تا زمانی که پدر وجود داشته باشد نوبت به ارث طبقات بعدی نمی‌رسد و قتل غیر عمدی هم مانع ارث بردن پدر نیست و پدر می‌تواند ارث ببرد و در این فرض سوال نیز پدر مقصر و متهم به تصادف منجر به قتل می‌باشد و از طرف دیگر ولی دم محسوب می‌گردد حال دیه را باید چه کسی دریافت کند؟

متن نظریه هیئت عالی:

با عنایت به ماده 451 قانون مجازات اسلامی پدر از دیه ارث نمی‌برد و شکایت را باید خواهر ابی مطرح کند تا دیه را ارث ببرد ولی در خصوص سایر اموال تنها ورثه پدر است.

نظر اکثریت:

            با عنایت به ماده 451 قانون مجازات اسلامی پدر از دیه ارث نمی‌برد و شکایت را باید خواهر ابی مطرح کند تا دیه را ارث ببرد ولی در خصوص سایر اموال تنها ورثه پدر است و پدر از دیه ارث نمی‌برد و دیه فقط سهم خواهر ابی است و از بابت جنبه عمومی نیز پدر محکوم می‌شود. ماهیت دیه ماترک نیست گرچه جز ماترک محسوب میگردد و دیه زمانی مستقر میشود که مقتول وجود داشته باشد و زمانی که مقتولی وجود ندارد دیه بی معنا است . ماترک آن چیزی است که فرد در زمان حیات داشته و با فوت آن را ترک کرده و از دست داده در حالی که دیه سبب اشتغال ذمه جانی پس از ایراد جنایت است و بدیهی می‌باشد که دیه متوقف بر فوت است لذا دیه ارتباطی با ماترک ندارد و منافاتی هم ندارد که دیه را یک شخص ببرد و ماترک را شخص دیگر در گواهی انحصار وراثت باید عنوان گردد که چون دیه حاجب دارد به ورثه اول یعنی پدر نمی رسد و به سایر طبقات می‌رسد.
        

نظر اقلیت:

            این که دیه جزء ماترک محسوب می‌شود، هم، عقیده فقها است و هم مستنبط از مواد قانونی از جمله ماده 352 و نیز تبصره 452 قانون مجازات اسلامی 1392  لذا با عنایت به اینکه اکثر فقها دیه را جز ماترک محسوب کردند و نمی‌شود که دیه را یک شخص ببرد ولی ماترک را شخص دیگر و همچنین نمی‌شود در خصوص شخص واحد دو گواهی انحصار وراثت صادر شود بنابراین باید خواهر ابی را شاکی تلقی کنیم و همه ماترک به او برسد.
        

مستندات قانونی:

ماده 452 قانون مجازات اسلامی ماده 867قانون مدنی ماده451 قانون مجازات اسلامی ماده887 قانون مدنی

واژگان کلیدی:

، دیه ماترک حاجب طبقات ارث دیه ناشی از تصادفات رانندگی

02 تیر 1405 15