نشست قضایی: رفع تصرف و اعاده وضع به سابق در خصوص ملکی که زیر کشت شالی میباشد

برگزار کننده
استان گلستان/ شهر آق قلا

تاریخ برگزاری
1400/04/17

پرسش:

شخصی به موجب حکم دادگاه کیفری دو، محکوم به رفع تصرف و اعاده وضع به سابق و پرداخت جزای نقدی مستند به ماده 690 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) می‌شود. حال در مقام اجرا پس از پرداخت جزای نقدی، ملک موضوع شکایت زیر کشت شالی می‌باشد و امکان رفع تصرف از آن وجود ندارد حال با توجه به مواد 165 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 و ماده 48 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، تکلیف دادیار اجرای احکام کیفری چه می‌باشد؟

متن نظریه هیئت عالی:

مطابق ماده 550 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 اجرای احکام رفع تصرف عدوانی مزاحمت و ممانعت از حق، مطابق مقررات اجرای احکام مدنی است، لذا در فرض سوال که ناظر بر کشت و زرع در ملک مورد تصرف عدوانی است اجرای احکام کیفری مطابق شرایط و احکام مقرر در ماده 48 قانون اجرای احکام مدنی رفتار می‌نماید.

نظر اکثریت:

            با توجه به اینکه در ماده 550 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بیان گشته است که اجرای احکام رفع تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق، مطابق مقررات اجرای احکام مدنی مراجعه و با توجه به اینکه در آن ماده مقرر گشته است اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد، باید محصول برداشت شود و اگر موقع برداشت محصول نرسیده باشد اعم از اینکه بذری روییده یا نروییده باشد، محکوم‌له مخیر است که بهای زراعت را بپردازد و ملک را تصرف کند یا ملک را تا زمان رسیدن محصول به تصرف محکوم‌علیه باقی بگذارد و اجرت المثل بگیرد. لذا اختیار محکوم‌علیه در فرضی که هنوز موعد برداشت محصول نرسیده باشد، به نحو تام می‌باشد و نیاز به رضایت محکوم‌علیه ندارد.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به اینکه بزه از نوع دعاوی ثلاث (تصرف عدوانی و مزاحمت ملکی و ممانعت از حق) می‌باشد که مبتنی بر تصرفات سابق شاکی است لذا در این خصوص باید به ماده‌ی 165 قانون آیین دادرسی مدنی مراجعه نمود و مراجعه به قواعد خلع ید که مبتنی بر دعاوی مالکیت است خلاف اصول می‌باشد و اشاره‌ی قانونگذار در ماده 550 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 را باید مبتنی بر مسامحه دانست و آن را نافی بر سایر مواد قانون اجرای احکام مدنی دانست و با این فروض در فرضی که هنوز موعد برداشت محصول نرسیده باشد، رضایت محکوم‌علیه برای نگه داشتن زرع یا برداشت آن توسط محکوم‌علیه شرط می‌باشد و همچنین در صورت عدم رضایت وی محکوم‌له می‌تواند متصرف عدوانی را به معدوم کردن زراعت و اصلاح آثار تخریبی مکلف نماید.
        

مستندات قانونی:

ماده 690 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375 ماده 165 قانون آئین دادرسی مدنی ماده 48 قانون اجرای احکام مدنی ماده 550 قانون آیین دادرسی کیفری

واژگان کلیدی:

رفع تصرف اعاده وضع به سابق کشت

28 اردیبهشت 1405 6