نشست قضایی: شمول یا عدم شمول موارد مذکور در ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری به محکومین مالی که وفق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی در حبس میباشند
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند
1400/10/09
پرسش:
متن نظریه هیئت عالی:
همانگونه که در تبصره ذیل ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی آمده است مقررات مربوط به تعویق و موانع اجرای حبس نسبت به مدیونین مالی که در حبس بسر میبرند نیز، قابل اعمال است بنابراین در فرض سوال زندانی باید آزاد شود و وجه قانونی برای ضبط وثیقه با توجه به ماده 178 و بند "پ" ماده 235 قانون آیین دادرسی کیفری وجود ندارد.
نظر اتفاقی (اتفاق آرا):
به استناد ماده 522 قانون آیین دادرسی و تبصره آن که مقرر میدارد: «در صورتی که مداوای محکوم به حبس در خارج از زندان ضروری باشد، قاضی اجرای احکام کیفری، مدت زمان مورد نیاز برای مداوا را با توجه به نظر پزشکی قانونی تعیین میکند و با اخذ تأمین متناسب، اجرای حبس را به تعویق میاندازد و هرگاه محکومٌعلیه تأمین متناسب ندهد، معالجه وی در بیمارستان تحت نظر ضابطان صورت میگیرد و مدت معالجه جزء محکومیت وی محسوب میشود. تبصره- مفاد این ماده از جهت اعزام برای مداوای سایر افرادی که در حبس به سر میبرند، نیز اجراء میشود. و نیز کلمه «محکومعلیه در ماده 502 قانون یاد شده که مقرر میدارد: «هرگاه محکومٌعلیه به بیماری جسمی یا روانی مبتلا باشد و اجرای مجازات موجب تشدید بیماری و یا تأخیر در بهبودی وی شود، قاضی اجرای احکام کیفری با کسب نظر پزشکی قانونی تا زمان بهبودی، اجرای مجازات را به تعویق میاندازد. چنانچه در جرائم تعزیری امیدی به بهبودی بیمار نباشد، قاضی اجرای احکام کیفری، پس از احراز بیماری محکومٌعلیه و مانع بودن آن برای اعمال مجازات، با ذکر دلیل، پرونده را برای تبدیل به مجازات مناسب دیگر با در نظر گرفتن نوع بیماری و مجازات به مرجع صادرکننده رأی قطعی ارسال میکند. تبصره- هرگاه حین اجرای مجازات، بیماری حادث شود و تعویق اجرای مجازات فوریت داشته باشد، قاضی اجرای احکام کیفری، ضمن صدور دستور توقف اجرای آن، طبق مقررات این ماده اقدام میکند. و ذیل ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و تبصره 2 آن که مقرر میدارد: «مقررات راجع به تعویق و موانع اجرای حبس در خصوص کسانی که به استناد این ماده حبس میشوند نیز مجری است .» و نیز مویدا به نظریه مشورتی شماره 5844/7 اداره حقوقی قوه قضائیه و نیز به استناد ماده 178 و بند پ ماده 235 قانون آیین دادرسی کیفری اولاً حبس محکومعلیه مالی که دارای بیماری صعبالعلاج دائمی است مجاز نیست. ثانیاً در صورت حدوث حین حبس میبایست با تعویق حبس، وی آزاد شود. ثالثاً از آنجا که حبس وی مجاز نبوده دستور احضار و جلب و نیز ضبط وثیقه فاقد توجیه قانونی میباشد.