نشست قضایی: فراهم نمودن وسایل سقط جنین، جرم مطلق یا مقید به نتیجه

برگزار کننده
استان فارس/ شهر شیراز

تاریخ برگزاری
1400/05/06

پرسش:

درخصوص بزه فراهم نمودن وسایل سقط جنین (موضوع ماده 623 از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)، آیا حصول نتیجه (سقط شدن جنین) نیز شرط تحقق بزه می‌باشد یا صرف فراهم نمودن وسایل سقط جنین جهت تحقق بزه کافی است و نیازی به تحقق نتیجه (سقط جنین) نمی‌باشد؟ به‌عبارت‌دیگر این بزه از جرایم مطلق می‌باشد یا مقید؟

متن نظریه هیئت عالی:

همان‌گونه که در نظریه‌ اقلیت آمده جرم موضوع ماده‌ 623 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 جرم مقید بوده و صرف فراهم نمودن وسایل سقط جنین چنانچه منتهی به نتیجه نشود، قابل تعقیب کیفری به استناد ماده اشاره شده نمی‌باشد.

نظر اکثریت:

            پرداخت دیه بر عهده مباشر جرم است؛ مگر در مواردی که حسب قانون غیر از مباشر مرتکب جرم شود (مانند عاقله). در این ماده (623 از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) علاوه بر فراهم نمودن وسایل سقط جنین، مباشرت به اسقاط جنین نیز جرم‌انگاری شده است و بنابراین محرز است که منظور قانون‌گذار از حکم به پرداخت دیه در خصوص کسانی است که مباشرت به اسقاط جنین نموده‌اند، نه کسانی که صرفاً وسایل سقط جنین را فراهم نموده‌اند. فراهم نمودن وسایل سقط جنین درواقع از مصادیق معاونت در ارتکاب بزه سقط جنین می‌باشد که با توجه به وضعیت شغلی اشخاص این ماده (طبیب، ماما و ...) که وظیفه قانونی آن‌ها حفظ حیات انسان می‌باشد نه سلب حیات، به صورت مستقل جرم‌انگاری شده است تا این اشخاص از چنین اقداماتی پرهیز نمایند. بنابراین این بزه ازجمله جرایم مانع می‌باشد و مقصود قانون‌گذار جلوگیری از چنین اقداماتی می‌باشد. هدف قانون‌گذار، جرم انگاری فراهم نمودن وسایل سقط جنین صرف‌نظر از تحقق سقط جنین بوده است و  درنتیجه این بزه از جرایم مطلق می‌باشد.
        

نظر اقلیت:

            با توجه به اینکه مجازات مقرر در این ماده علاوه بر حبس، پرداخت دیه نیز می‌باشد؛ بنابراین این بزه از جرایم مقید به نتیجه بوده و در صورت حصول نتیجه (یعنی سقط شدن جنین)، بزه موصوف محقق شده است و صرف فراهم نمودن وسایل سقط جنین چنانچه منتهی به سقط جنین نشود، جرم نیست.
        

مستندات قانونی:

ماده 624 از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات و مجازات های بازدانده)

واژگان کلیدی:

جرم مطلق جرم مقید سقط جنین فراهم نمودن وسایل سقط جنین دیه

25 اردیبهشت 1405 14