دیه اعم از مقدر و غیرمقدر، مالی است که در شرع مقدس برای ایراد جنایت غیرعمدی بر نفس، اعضاء و منافع و یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد به موجب قانون مقرر میشود.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 17 قانون مجازات اسلامی:
1- منظور از دیه مقدر در ماده 17 قانون مجازات اسلامی، مالی مشخصی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت، یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، مقرر شده است.
2- دیه غیرمقدر (ارش)، مالی است که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تاثیر آن بر سلامت مجنیعلیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین میکند. مانند دیه کلیه، دیه زیبایی و ... . نکته آن است که مقدار ارش (دیه غیرمقدر) نباید از دیه مقدر بیشتر باشد.
3- دیه، حق خصوصی اولیاء دم و یا مجنیعلیه است و منوط به مطالبه از ناحیه آنان است.
4- نحوه اعمال قصاص و دیه در انواع جنایات به شرح جدول ذیل است:
| قصاص | جنایت عمدی |
| دیه | جنایت عمدی که شاکی گذشت کرده است. |
| جنایت شبهعمدی | |
| جنایت خطای محض | |
| جنایت عمدی که امکان قصاص فراهم نیست. |