کسی که مال غیر را با علم به اینکه مال غیر است به نحوی از انحاء عیناً یا منفعتاً بدون مجوز قانونی به دیگری منتقل کند کلاهبردار محسوب و مطابق ماده 238 قانون عمومی محکوم میشود. و همچنین است انتقالگیرنده که در حین معامله عالم به عدم مالکیت انتقالدهنده باشد.
اگر مالک از وقوع معامله مطلع شده و تا یک ماه پس از حصول اطلاع اظهاریه برای ابلاغ به انتقالگیرنده و مطلع کردن او از مالکیت خود به اداره ثبت اسناد یا دفتر بدایت یا صلحیه یا یکی از دوائر دیگر دولتی تسلیم ننماید معاون جرم محسوب خواهد شد. هر یک از دوائر و دفاتر فوق مکلفند در مقابل اظهاریه مالک رسید داده آن را بدون فوت وقت به طرف برسانند.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 1 قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308:
1- مقنن در ماده 1 قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308 در خصوص جرم فروش مال غیر و همچنین انتقال منافع مال غیر جرمانگاری و اعمال مجازات نموده است.
2- در صورتی که فردی بدون داشتن اختیار یا حق قانونی، اقدام به انتقال مال متعلق به دیگری عیناً یا منفعتاً نماید مرتکب جرم فروش مال غیر یا انتقال منافع مال غیر شده است. هر مالی اعم از منقول یا غیرمنقول میتواند موضوع این جرم واقع شود.
3- جهت تحقق جرم فروش مال غیر و یا انتقال منافع مال غیر لازم است که مرتکب جرم مال موضوع جرم را به غیر منتقل نموده باشد فلذا انتقال مال غیر به خود، مشمول جرم فوقالاشاره نمیشود.
مطلب مرتبط: فروش مال غیر چیست؟ عناصر تشکیلدهنده آن کدام است؟
4- یکی از شروط مهم در تحقق جرم فروش مال غیر آن است که مرتکب جرم، مال متعلق به دیگری را منتقل نموده باشد بنابراین انتقال مال خود به دیگری موجب تحقق جرم فروش مال غیر نخواهد شد حتی اگر به نحوی با منافع شخص ثالث در تضاد باشد.
5- در صورتی که انتقالگیرنده مال، از عدم مالکیت انتقالدهنده مطلع باشد و با این وجود اقدام به انجام معامله نماید، او نیز کلاهبردار محسوب و به مجازات این جرم محکوم خواهد شد.
6- جرم فروش مال غیر در زمره جرائم در حکم کلاهبرداری میباشد.
مطلب مرتبط: جرم انتقال منافع مال غیر چیست؟ عناصر تشکیلدهنده آن کدام است؟
7- در شرایطی که مالک مال از معامله انجام گرفته مطلع شده باشد و ظرف یک ماه از تاریخ اطلاع خویش، مراتب را در خصوص مالکیت خود به اطلاع انتقالگیرنده و حسب مورد اداره ثبت اسناد یا یکی دیگر از دوائر دولتی و ... نرسانده باشد، معاون جرم محسوب و به مجازات مقرر قانونی محکوم خواهد شد.
8- در فرضی که انتقالگیرنده اطلاعی از عدم مالکیت انتقالدهنده نداشته باشد، مرتکب جرم میبایست علاوه بر عودت ثمن پرداختی وی، از عهده جبران خساراتی که به واسطه کاهش ارزش ثمن به خریدار وارد شده است نیز برآید.