(اصلاحی 06-11-1387)- زوج از تمام اموال زوجه ارث میبرد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یکهشتم از عین اموال منقول و یکهشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یکچهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق میباشد.
تبصره (الحاقی 26-05-1389)- مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن فوت کرده ولی هنوز ترکه او تقسیم نشده است نیز لازمالاجرا است.
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستریتفسیر ماده 946 قانون مدنی:
1- به دلالت ماده 946 قانون مدنی میزان سهمالارث زوج و زوجه در صورت فوت هر یک از آنان به شرح ذیل است:
الف) زوج از تمامی اموال زوجه ارث میبرد.
ب) میزان سهمالارث زوجه از زوج در صورت داشتن فرزند یکهشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان خواهد بود.
ج) چنانچه زوج فرزندی نداشته باشد، سهم زوجه یکچهارم اموال زوج خواهد بود.
2- به شرح مندرج در ماده 1082 قانون مدنی، قاضی دادگاه مکلف است جهت تقسیم ترکه، قواعد مندرج در ماده 946 قانون مدنی را رعایت نماید اعم از آنکه زوجه تقاضای انجام این مورد را نموده یا ننموده باشد.
3- زوجه نمیتواند عین اموال غیرمنقول را به ارث ببرد و صرفاً قیمت آنها به وی تعلق میگیرد.
4- در فرضی که زوج تنها ورثه زوجه باشد تمام اموال زوجه به وی به ارث میرسد.
5- مطابق ماده 946 قانون مدنی (اصلاحی 1387) زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج، یکهشتم از عین اموال منقول و یکهشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد و در صورتیکه زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یکچهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق میباشد؛ بنابراین اگر سایر ورثه با سوءنیت و بدون رضایت زوجه نسبت به فروش «اموال منقول» اقدام کنند، رفتار آنها به میزان سهم زوجه از این اموال میتواند یکی از مصادیق بزه موضوع ماده یک قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308 تلقی شود ولی در خصوص اموال غیرمنقول، چنانچه سایر ورثه بدون رضایت زوجه نسبت به فروش اموال غیرمنقول اقدام کنند موضوع از مصادیق بزه انتقال مال غیر محسوب نمیشود؛ زیرا زوجه «از قیمت اموال غیرمنقول» اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد و تا زمانیکه زوجه در اجرای مقررات ماده 948 (اصلاحی 1387) قانون مدنی مالک عین و عرصه اموال غیرمنقول نشده است فقط به میزانی که اعلام شد مالک قیمت آن است و در صورت فروش این اموال میتواند سهم خود را از مبلغ حاصل از فروش، از ورثه مطالبه کند. (نظریه مشورتی شماره 7/1400/1578 مورخ 1401/01/23)