مجازات ازاله بکارت چیست؟

مفهوم حقوقی ازاله بکارت

بنابر موازین و مندرجات قانونی موجود بالاخص ماده 221 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، در فرضی که دو نفر بدون وجود عُلقه زوجیت، اقدام به برقراری رابطه نامشروع و نزدیکی با یکدیگر نمایند، به شرطی که مورد از موارد وطی به شبهه نباشد (=وجود شبهه حکمیه یا موضوعیه؛ مانند آنکه مردی با زنی که در بستر خوابیده است به تصور آنکه همسر اوست، نزدیکی نماید.)، مرتکب زنا شده‌اند. فلذا زمانی که میان زن و مردی بدون وجود عُلقه زوجیت، رابطه جنسی و نزدیکی برقرار شود، جرم زنا ارتکاب یافته است. حال در فرضی که برقراری رابطه جنسی و نزدیکی میان مرد و دختر باکره صورت گرفته شده و ازاله بکارت حادث گردیده باشد، در صورتی که ازاله بکارت بدون رضایت دختر انجام شده باشد، مرد مکلف به پرداخت مهرالمثل خواهد بود. با توجه به شرایط موجود در جامعه و فرهنگ ایرانیان، مساله پرده بکارت، بیش از آنچه ارزش جسمی داشته باشد، دارای ارزش حیثیتی است و معمولاً مانند یک صفت برای دختران ایرانی که ازدواج می‌کنند، است. بدین جهت ازاله بکارت در جامعه ما، نقض یکی از ارزش‌های مهم انسانی به شمار می‌رود و قانونگذار در قوانین کیفری مجازاتی را برای آن در نظر گرفته است (به شرح مندرج در ماده 658 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392). در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است، سعی می‌گردد به تفصیل در خصوص مجازات ازاله بکارت پرداخته شود.

مطلب مرتبط: جرم زنا چیست؟ نحوه اعمال مجازات آن کدام است؟

مجازات ازاله بکارت

ازاله بکارت از منظر پزشکی قانونی به معنای صدمه و آسیب یا پارگی پرده بکارت است و از منظر حقوقی بدلیل آنکه منتهی به ورود صدمه به یکی از اعضای جنس مونث می‌شود فلذا در زمره جرائم علیه تمامیت جسمانی اشخاص بوده و چنان‌چه همراه با عنف یا اکراه باشد، با توجه به لطمه‌ای که به حیثیت مجنی‌علیه (بزه‌دیده) وارد می‌شود، جزء جرائم علیه تمامیت معنوی اشخاص نیز محسوب شده و از این حیث که جرم جنسی است، جزء جرائم علیه عفت و اخلاق عمومی نیز می‌باشد. به دلالت ماده 658 قانون مجازات اسلامی در صورتی که ازاله بکارت غیرهمسر با برقراری رابطه جنسی یا به هر طریق دیگری و بدون رضایت انجام شده باشد، مرد مکلف به پرداخت مهرالمثل خواهد بود (مهرالمثل به مهریه‌ای گفته می‌شود که در سند نکاحیه تعیین نگردیده است و بموجب مقررات مندرج در ماده 1091 قانون مدنی تعیین می‌شود که در تعیین آن، ویژگی‌هایی اعم از میزان تحصیلات زوجه، موقعیت خانوادگی وی و‌ ... در نظر گرفته می‌شود.). ذکر این نکته حائز اهمیت است که در صورتی که مشخص شود ازاله بکارت با رضایت انجام شده باشد، مستند به تبصره 1 ماده 658 قانون مجازات اسلامی چیزی ثابت نبوده و مهرالمثل پرداخت نخواهد شد لکن تعلق ارش‌البکاره مطلق بوده و چه ازاله بکارت یا زنا به عنف یا بدون رضایت باشد‌ و یا با رضایت، مرتکب جرم مکلف به پرداخت ارش‌البکاره خواهد بود. شایان ذکر است ارش‌البکاره، دیه غیر مقدری است که در صورت ازاله بکارت از سوی زانی به دختر باکره پرداخت می‌شود (مطابق با ماده 14 قانون مجازات اسلامی، دیه نوعی مجازات است و حکم به مجازات، به تقدیم دادخواست نیاز ندارد، لذا حکم به ارش‌البکاره نیز به تقدیم دادخواست نیاز ندارد و دادگاه ضمن محکومیت زانی وی را به پرداخت ارش‌البکاره محکوم می‌نماید.).

سزاوار توجه است که مطابق با قوانین موجود، در فرضی که برقراری رابطه جنسی با مجنی‌علیه، با اکراه همراه بوده باشد، با احراز مُکرَه بودن وی، سه فرض ذیل‌الذکر را می‌توان تصور نمود:

الف) از بزه‌دیده ازاله بکارت شده باشد.

ب) بزه‌دیده دارای پرده بکارت بوده اما به هر دلیلی از او ازاله بکارت نشده باشد؛ مانند اینکه رابطه از ناحیه دُبُر با زنای به عنف باشد.

ج) بزه‌دیده اصلاً دارای پرده بکارت نباشد.

در فرض نخست بزه‌دیده مستحق ارش‌البکاره و مهرالمثل می‌باشد اما در فروض دوم و سوم، فقط مستحق مهرالمثل است. شایان ذکر است که مستفاد از ماده 566 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مساله ازاله بکارت نسبت به دختری که پرده بکارت خود را ترمیم نموده است نیز مطرح می‌شود فلذا چنان‌چه شخصی بدون رضایت او آن را مجدداً زایل نماید، مکلف به پرداخت مهرالمثل خواهد بود چراکه در این‌صورت پرده بکارت مانند عضو اصلی محسوب شده و جبران خسارت عضو اصلی را خواهد داشت.

لازم به توضیح است که در صورتی که بر اثر زنای به عنف، به غیر از ازاله بکارت، مجنی‌علیه دارای آسیب دیگری نیز شده باشد، مرتکب جرم علاوه بر پرداخت ارش‌البکاره و مهرالمثل، محکوم به پرداخت دیه یا ارش آن عضو نیز خواهد شد.

مطلب مرتبط: رابطه نامشروع و عمل منافی عفت مادون زنا چیست؟ ارکان تشکیل‌دهنده آن کدام است؟

نکات مهم در خصوص مجازات ازاله بکارت

1) در فرضی که ازاله بکارت بدلیل یک جنایت غیرعمدی اتفاق افتاده باشد، مهرالمثل به مجنی‌علیه پرداخت نمی‌گردد لکن پرداخت ارش‌البکاره ثابت است چراکه پرداخت مهرالمثل مستلزم عدم رضایت زن در ازاله بکارت است اما در جنایت‌های غیرعمدی، بحث رضایت یا عدم رضایت منتفی می‌باشد. فلذا چنانچه در یک اتفاق غیرعمدی مانند تصادفات رانندگی یا معاینه پزشک و ... هتک حیثیتی از دختر نشده است، پرداخت خسارت معنوی از این جهت توجیهی ندارد و در این موارد گواهی پرده بکارت مبنی بر ازاله غیرعمدی صادر خواهد شد.

2) در صورتی که مرتکب جرم با سوءاستفاده از آثار مبتذل از دیگری، او را تهدید به انتشار آثار نموده و از این روش با او رابطه جنسی برقرار و زنا نماید، به مجازات زنای به عنف و هم‌چنین پرداخت مهرالمثل، ارش‌البکاره در صورت ازاله بکارت یا هر دو محکوم می‌نماید. (مستند به ماده 7 قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند مصوب 16-10-1386)

3) در فرضی که زنای به عنف یا اکراه با دختر باکره صورت گیرد، به وی مهرالمثل و هم‌چنین ارش‌البکاره به جهت ازاله بکارت تعلق می‌‌گیرد. لازم به توضیح است که مجازات مرتکب جرم حسب بند ت ماده 224 قانون مجازات اسلامی و تبصره 2 آن اعدام می‌باشد. لکن در فرضی که زنای به عنف یا اکراه با دختر غیرباکره اتفاق افتاده باشد، مهرالمثل به او پرداخت شده اما ارش‌البکاره پرداخت نمی‌شود چراکه ازاله بکارت سابقاً اتفاق افتاده است. نکته مهم و قابل توجه آن است که در زنا با دختر باکره که وی به انجام رابطه رضایت داشته است، مهرالمثل پرداخت نمی‌شود اما ارش‌البکاره به جهت ازاله بکارت پرداخت خواهد شد. مجازات هر یک از طرفین در مواردی که مرتکب غیر محصن باشد وفق ماده 230 قانون مجازات اسلامی، صد ضربه شلاق می‌باشد لکن در زنای با زن غیرباکره که با رضایت وی انجام شده باشد، نه مهرالمثل پرداخت می‌شود و نه ارش‌البکاره. مع‌الوصف مجازات هر یک از طرفین در مواردی که مرتکب غیر محصن باشد، نیز در این حالت صد ضربه شلاق می‌باشد.

4) چنانچه ازاله بکارت متأثر از بزه زنای به عنف باشد، مستند به ماده 306 قانون آیین دادرسی کیفری، به این بزه به‌طور مستقیم در دادگاه کیفری صالح رسیدگی می‌شود و مداخله مقامات دادسرا (تعقیب و تحقیق) و یا ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا فاقد وجاهت قانونی است.